MANGROW ORMANLARI – SALOUM DELTASI – SENEGAL

Mangrov ormanları; denizle kara arasında, tuzlu ve tatlı suyun buluştuğu kıyı bölgelerinde gelgitlere uyum sağlayarak yaşayan özel ağaç ve çalılardan oluşan muazzam bir ekosistemdir. Kökleri, gelgit saatlerine de bağlı olarak toprağın üstünde, suda ya da havada gibidir.

Bu ekosistemde yer alan tüm çalı ve ağaçlar; tuzlu suya dayanıklıdırlar ve fazla tuzu yapraklarından atarlar. Kökleri sayesinde oksijeni havadan doğrudan alırlar. Kıyıları, erezyondan ve kıyıları fırtınalardan koruyan bu ekosistem aynı zamanda balıklar, yengeçler, karidesler, istiridyeler ve kuşlar için adeta doğal ve korunaklı bir kreş vazifesi görerek ideal bir ortam sunar.

Dünyadaki mangrov ormanlarından en önemlilerinden biri de bizim ziyaret ettiğimiz Saloum olup Sine ve Saloum Nehirlerinin oluşturduğu 180.000 hektarlık bir alanı kaplayan deltadır ve Atlas Okyanusuna açılır. Saloum Deltası Milli Parkı ise, 76.000 hektarlık bir bölümü kaplamaktadır.

Delta, okyanus gelgitlerine maruz kalan “bolong” olarak adlandırılan ve bir labirenti andıran 2.000 den fazla hafif tuzlu nehir kolundan oluşmaktadır. İşte bunların denizle birleştiği yerde ise, Afrika’nın en zengin ekosistemlerinden biri oluşmuştur ve mangrov ormanlarıyla kaplı 200 ada ve diğer ufak adacıkların oluşturduğu bu delta, 2011 yılında UNESCO tarafından Dünya Biyosfer Rezerv Alanı ilan edilmiştir. Haritada bakıldığında karmaşık bir su ağı gibi görünen bu bölge, olağanüstü bir yaşam alanıdır.Bu deltadaki mangrovlar, özellikle kırmızı mangrov türüyle dikkat çekmektedir. Mangrovlar burada sadece bir ağaç değil, bir sistemin omurgasıdır ve yaşamı başlatır, korur ve sürdürür.

Senegal’de mangrov ormanları, yalnızca ekolojik değil kültürel bir anlam da taşımaktadır. Yerel halk için burası geçim kaynağı olduğu gibi aynı zamanda saygı duyulan bir alandır. Hatta bazı bölgelerine girilirken hala bazı ritüeller uygulanmaktadır. Balıkçılar, görevlerini döngüye göre yaparlar. İstiridye ve kabuk toplarken, ormana zarar vermemeye özen gösterirler.

Bu deltada mangrovlara küçük kanolar veya piroglar ile girilir. Burada ilk fak ettiğiniz şey; sessizliktir. Oysa bu sessizliği uzun bir süre dinlediğinizde bu sessizliğin ne kadar yoğun bir yaşam barındırdığını fark edersiniz. Bir kuşun sesinde, bir yaprağın düşüşünde, bir kökün hareketinde….

Soloum’da doğa kendini yüksek sesle anlatmaz, varlığı ile hissettirir.